ΑΝΤΙΟ ΜΕΓΑΛΕ ΕΥΓΕΝΙΕ....

Το 1985, ο καλός ποδοσφαιριστής Γρηγόρης Τσινός, ένα αεράτο λίμπερο της εποχής, που σήμερα θα έκανε καριέρα ακόμα μεγαλύτερη, έπεισε τους ανθρώπους του ΟΦΗ να δώσουν μια ευκαιρία στον Ευγένιο Γκέραρντ, που γνώριζε από τον καιρό που αγωνιζόταν στην Ρόντα. Υποθέτω πως ούτε ο Τσινός, ούτε οι άνθρωποι του ΟΦΗ, ούτε ο ίδιος ο Γκέραρντ δεν μπορούσαν να φανταστούν την τεράστια ιστορία αγάπης που ακολούθησε. Γιατί η ιστορία του Γκέραρντ είναι αυτό κυρίως: ο Ευγένιος αγάπησε την Κρήτη κι έγινε «Ευγένης» και «Γκεραρντάκης» αργότερα, αλλά και όλοι όσοι στον ΟΦΗ τον γνώρισαν τον αγάπησαν σαν δικό τους άνθρωπο. Και με μεγάλο σεβασμό σήμερα τον αποχαιρετούν.

Η λατρεία των παικτών του

Ένα πράγμα θέλω να πω για τον περίφημο Ολλανδό, για τον οποίο θα γράψουν και θα πουν πολλά και σημαντικότερα όσοι καλύτερα από μένα τον γνωρίζουν: δεν πρέπει να υπάρχει προπονητής που να αγαπήθηκε από τους παίκτες του περισσότερο. Πριν λίγο καιρό διοργανώθηκε στο Ηράκλειο ένα ματς προς τιμή του και με είχε πάρει τηλέφωνο ο Ηλίας Πουρσανίδης – ομολογώ ότι δεν θυμάμαι τι ακριβώς ήθελε, δεν θυμάμαι καν αν κατάφερα να τον βοηθήσω. Θυμάμαι, όμως, ότι μιλούσε για αυτό το φιλικό σαν ένα είδος ιερής υποχρέωσης: όταν μου είπε ότι ο «Ολλανδός» δεν είναι καλά, η συγκίνησή του ήταν φανερή και δεν έκανε και κάτι για να την κρύψει. Όλα τα παιδιά που δούλεψαν στον ΟΦΗ με τον Γκέραρντ, ακόμα σήμερα μιλάνε για τον «Ολλανδό» με τρόπους που σπάνια συναντάς. Οι αναφορές σ’ αυτόν γίνονται πάντα με την πρέπουσα προσοχή – συνήθως γίνονται για να σε πείσουν για το πόσο σημαντικό είναι αυτό για το οποίο μιλάνε. Αν υπάρχει μια ιστορία με τον Γκέραρντ, ή μια φράση του Γκέραρντ, αυτή κατατίθεται πάντα σαν τεκμήριο σοφίας. Ο Γκέραρντ για όλους ήταν κάτι παραπάνω από προπονητής. Ολοι δέχονται ότι επηρέασε καταλυτικά τον χαρακτήρα τους, το ποδοσφαιρικό τους γούστο, την γενικότερη αντίληψή τους για τη ζωή. Στο πρόσωπό του οι παίκτες του δεν έβλεπαν απλά ένα καλό προπονητή ή ένα μεγάλο δάσκαλο, αλλά κάποιον που σημάδεψε τα πιστεύω τους, μαθαίνοντας τους να αγαπούν το σπορ, πρώτα από όλα. Για όλους ο Γκέραρντ υπήρξε ένα είδος «δεύτερου πατέρα» - και για αυτό οι παίκτες που δούλεψαν μαζί του πρέπει να αισθάνονται αρκετά τυχεροί.

Μια σπάνια τύχη

Λίγοι άνθρωποι έχουν την τύχη στη ζωή τους να συναντήσουν ένα τέτοιο «δεύτερο πατέρα». Συνήθως πρόκειται για ένα δάσκαλο, ή ένα καθηγητή ή ένα οικογενειακό φίλο, σπανιότερα κάποιον συγγενή ή κάποιον προϊστάμενο. Με τον άνθρωπο αυτό σε χωρίζει πάντα μια μεγάλη διαφορά ηλικίας – τέτοια που δεν σου επιτρέπει να τον αποκαλείς φίλο σου. Δεν έχετε πολλά κοινά ή για την ακρίβεια έχετε, αλλά δεν το ξέρεις. Σύντομα διαπιστώνεις πως είναι ένας άνθρωπος σοφός, που ξέρει ένα σωρό ιστορίες, που έχει πάντα να σου δώσει μια συμβουλή ανιδιοτελώς, χωρίς μάλιστα ποτέ να σε πιέσει να την δεχτείς ως την μία και μοναδική αλήθεια. Με τον άνθρωπο αυτό, όταν τον βρεις, αποκτάς μια παράξενη οικειότητα, μολονότι πάντα νοιώθεις ένα είδος σεβασμού, που σε κρατά σε απόσταση. Με τον μπαμπά σου μπορείς να τσακωθείς: με αυτόν όχι. Νοιώθεις ότι είναι άνθρωπος δικός σου και την ίδια στιγμή είναι και ξένος – έχει δηλαδή την δυνατότητα να σου μιλήσει χωρίς συναισθηματισμούς. Μπορεί καμιά φορά να είναι μαζί σου σκληρός στις κρίσεις του, την ίδια στιγμή, όμως, είναι και χρήσιμος και το ξέρεις: έχεις μάθει να τον εμπιστεύεσαι γιατί τον βλέπεις σαν παράδειγμα. Κι αν ποτέ χαθείτε, γιατί εσύ μεγαλώνεις και παίρνεις άλλους δρόμους ή γιατί αυτός φεύγει από τη ζωή σου ξαφνικά, η ανάμνηση του είναι πάντα χρήσιμη. Οι ιστορίες του γίνονται με τον καιρό μαθήματα ζωής, οι συμβουλές του αποκτούν ανθεκτικότητα απέναντι στο χρόνο, οι περιπέτειές του πάντα σε διασκεδάζουν: στεναχωριέσαι μόνο όταν σκέφτεσαι πως δεν κατάφερες να του πεις πόσο τυχερός ήσουν που τον γνώρισες. Αυτός ο «δεύτερος πατέρας» σου χει μάθει τόσα πολλά, που δεν τον ξεχνάς. Αυτό νομίζω ήταν ο Γκέραρντ για τους παίκτες του.

Παράξενο ότι έφυγε

Εχω ακούσει πολλές ιστορίες για τον «Ολλανδό». Ο Γκέραρντ δεν ήταν ούτε διοικητής, ούτε παιδαγωγός: ήταν ένας προφήτης που μπόλιασε τους παίκτες του με την αγάπη για το ποδόσφαιρο – πράγμα που στην Ελλάδα έχουμε ανάγκη. Μετέφερε στην Κρήτη την γνώση του για το ποδόσφαιρο και την ολλανδική συνταγή του: αναβάθμισε τις Ακαδημίες, έφτιαξε το προπονητικό κέντρο, έπεισε τους παίκτες του για την αξία της προπόνησης, απαιτούσε επαγγελματισμό από τους παίκτες του, αλλά και συνέπεια στις πληρωμές από τη διοίκηση. Για την μεθοδικότητα του τον εκτιμούσε ο Θόδωρος Βαρδινογιάννης, για την εργατικότητα του τον χρησιμοποιούσαν ως παράδειγμα όλοι. Όμως το μυστικό ήταν πάντα η αγάπη του για το νησί και τους ανθρώπους του: αυτή τον όπλιζε πάντα με την υπομονή και την επιμονή, που η δουλειά αυτή απαιτεί. Παράξενο δεν είναι ότι έμεινε στον ΟΦΗ δεκαπέντε χρόνια – παράξενο έμοιαζε σε όλους ότι έφυγε.

Η θέληση να γίνει Κρητικός

Ο Ολλανδός έδωσε στον ΟΦΗ πολλά αλλά πήρε και από την Κρήτη περισσότερα. Βρήκε στην Κρήτη τον δικό του προορισμό, την αγάπησε όσο λίγοι, έμαθε τις παραδόσεις της, τις ιστορίες της, την τρέλα των ανθρώπων της, τα μυστικά της. Όχι τυχαία επιτυχίες είχε μόνο στον ΟΦΗ και στο μυαλό όλων μας είναι προπονητής του ΟΦΗ και μόνο: τα περάσματά του από την ΑΕΚ, τον Ηρακλή, την Παναχαϊκή δεν έγραψαν – δεν υπάρχουν καν στο μυαλό των περισσότερων. Αν οι παίκτες του ήταν τυχεροί γιατί βρήκαν σε αυτόν τον πάντοτε σπανιο και χρήσιμο «δεύτερο πατέρα», τυχερός άνθρωπος ήταν κι αυτός, όχι μόνο γιατί βρήκε ένα προορισμό, αλλά και γιατί αγαπήθηκε πολύ από όσους ήθελε να τον αγαπάνε. Το ρεκόρ παραμονής του στον πάγκο του ΟΦΗ θα μείνει ακατάρριπτο όχι μόνο γιατί οι ελληνικές ομάδες δεν έχουν την υπομονή, που είχαν τότε στον ΟΦΗ μαζί του, αλλά και γιατί Ευγένιος Γκέραρντ υπήρξε μόνο ένας. Είναι δύσκολο να υποπτευθείς ότι θα υπάρξει κάποια στιγμή κάποιος άλλος με την δική του θέληση να γίνει Κρητικός, με την δική του λατρεία για το υπέροχο νησί.

Ήσυχα όπως κάποτε ήρθε, έφυγε στην ανατολή του 2018. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιρανθρώπους μας και για όλα τα παιδιά του ΟΦΗ ένας δεύτερος πατέρας. Το χώμα θα είναι ελαφρύ και η ανάμνησή του, όσο τα χρόνια περνούν, θα δυναμώνει…

Η κληρονομιά του Γκέραρντ είναι μόνο αναμνήσεις. Το έργο του, όχι απλά δεν το μιμήθηκε κανείς, αλλά ούτε καν μπήκε στον κόπο να το «διαβάσει»! Γράφει ο Άρης Ασβεστάς.

Διαβάζω δεξιά και αριστερά στα social media για την κληρονομιά που άφησε ο Ευγένιος Γκέραρντ, φεύγοντας από τον μάταιο τούτο κόσμο.

Πού είναι ρε παιδιά αυτή η κληρονομιά; Την βλέπει πουθενά κανείς γύρω του; Την έχει καρπωθεί κάποιος και την κρύβει;

Η αλήθεια είναι πως ο Γκέραρντ άφησε, αλλά κανείς δεν πήγε να παραλάβει…

Ούτε καν ο ίδιος ο ΟΦΗ, που ζει με τις αναμνήσεις των επιτυχιών του Γκέραρντ, αλλά σταμάτησε εκεί. Ουδείς παραδειγματίστηκε για να συνεχίσει το έργο του…

Πόσω μάλλον το υπόλοιπο ελληνικό ποδόσφαιρο…

Διαβάζω ότι άφησε νοοτροπία. Βλέπει κανείς σωστές νοοτροπίες;

Διαβάζω ότι άφησε ήθος, όμως ήθος και ελληνικό ποδόσφαιρο παραμένουν ασύνδετες έννοιες!

Διαβάζω ότι άφησε προγραμματισμό, σκάουτινγκ και τρόπους ανάδειξης ταλέντων. Ας μην κρυβόμαστε: Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Ο Γκέραρντ τα δίδαξε όλα αυτά.

Όμως, αποδοχή της κληρονομιάς ουδείς έκανε! Όλοι έκαναν αποποίηση!

Η κληρονομιά του Γκέραρντ είναι μόνο αναμνήσεις στο μυαλό όσων συνεργάστηκαν μαζί του. Και παραμένουν αναμνήσεις. Είναι οι εικόνες που έχουμε από τις επιτυχίες του. Και εμείς, μόνο αναμνήσεις κερδίσαμε από αυτόν, που τον ζήσαμε στο μεγαλύτερο μέρος της πορείας του.

Το έργο του, όχι απλά δεν το μιμήθηκε κανείς, αλλά ούτε καν μπήκε στον κόπο να το «διαβάσει»!

Στιγμάτισε το ελληνικό ποδόσφαιρο, αλλά το στίγμα έμεινε βαθιά πίσω στο χρονολόγιο. Δεν το μετέφερε κανείς στις μεταγενέστερες εποχές.

Τυχεροί όσοι ζήσαμε την εποχή του. Άτυχοι όσοι δεν γνώρισαν το έργο του. Και δεν θα το γνωρίσουν ποτέ. Διότι τα καλά στο ποδόσφαιρό μας, δεν επαναλαμβάνονται. Μόνο τα κακά μιμούμαστε.

Βέβαια, ίσως εν τέλει αυτό που αφήνει πίσω του να είναι σημαντικότερο από το ποδόσφαιρο: Την συμπάθεια όλου του κόσμου, την αναγνώριση της προσωπικότητας και της ποιότητάς του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει…

Οι 3 «χαλάστρες» που έκανε στον Παναθηναϊκό ο ΟΦΗ του Ευγένιου Γκέραρντ

Για τη μία από τις τρεις ακόμα κυκλοφορούν... φαντάσματα στο ΟΑΚΑ

Υπήρξε επί σειρά ετών η πιο «σκοτεινή» και εξ’ αυτού καταγγελόμενη σχέση του ελληνικού ποδοσφαίρου. Μια βαριά σκιά, εκπορευόμενη από τη «συγγένεια εξ’ αίματος» των δύο συλλόγων, κάλυπτε από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 έως και για περίπου μια 25ετια τα παιχνίδια του Παναθηναϊκού με τον ΟΦΗ.

Ο Παναθηναϊκός του Γιώργου και ο ΟΦΗ του Θόδωρου Βαρδινογιάννη στιγματίστηκαν ιστορικά ως συγκοινωνούντα δοχεία.

Η ρετσινιά της «ομάδας – δορυφόρου» και του «παραρτήματος» είχε παγιωθεί λόγω των πολύ καλύτερων αποτελεσμάτων που είχε ο ΠΑΟ στην Κρήτη, συγκριτικά με Ολυμπιακό και ΑΕΚ. Τα πήγαινε-έλα δανεικών (και μη) και η παρουσία στα διοικητικά του ΟΦΗ του Παντελή Μυριοκεφαλιτάκη (ο οποίος προϊόντος του χρόνου έγινε κόκκινο πανί για τους οπαδούς της ομάδας) ήταν τα κομμάτια που συμπλήρωναν το παζλ.
Ήταν όμως έτσι ακριβώς τα πράγματα; Ή μήπως ο μεγάλος ΟΦΗ της εποχής του Ευγένιου Γκέραρντ λειτουργούσε υπεράνω αυτών των περιλάλητων δεσμεύσεων, κοιτάζοντας – κόντρα στους ψίθυρους, τις ενδείξεις και τα κουτσομπολιά – στα μάτια το μεγάλο πράσινο «αδελφό»;

Οι πρεσβύτεροι «ομιλήτες» είναι σε θέση να γνωρίζουν ότι ο Θόδωρος ήταν ένας απ’ αυτούς. Τίποτε λιγότερο δηλαδή από ένα φανατικό οπαδό της ομάδας, που ενεργούσε με γνώμονα το συμφέρον του Ηρακλειώτικου συλλόγου.

Πράγματι το «Γεντί Κουλέ» ήταν ιδιαίτερα φιλόξενο για τους πράσινους (από τη σεζόν 1989-90 μέχρι την αγωνιστική περίοδο 2006-07 είχε απολογισμό 13-4-1 εκεί), ωστόσο ο ΟΦΗ ευθύνεται και για κάποια μεγάλα χουνέρια, που του στέρησαν τίτλο, ευρωπαϊκή έξοδο ή… πρεστίζ.

Στην τελευταία κατηγορία εντάσσεται ασφαλώς το εκκωφαντικό 5-2 του ΟΦΗ στο ΟΑΚΑ, στις 20 Δεκεμβρίου του 1987. Παραμένει έως και σήμερα η πιο βαριά εντός έδρας ήττα του Παναθηναϊκού στο πρωτάθλημα, μαζί με το 3-6 κόντρα στον Εθνικό την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο.
Ο κυπελλούχος Ελλάδας του ’87 και δευτεραθλητής του ’86 ΟΦΗ έπαιζε μαζί με τη Λάρισα την καλύτερη μπάλα στην Ελλάδα εκείνη τη σεζόν. Βέβαια κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η ομάδα που είχε ανατρέψει το 2-5 κόντρα στη Χόνβεντ (νικώντας 5-1 στη ρεβάνς) θα μπορούσε λίγες ημέρες αργότερα να ηττηθεί με το ίδιο σκορ από το «φιλικό σωματείο» και μάλιστα εντός έδρας.

Γενικώς η σεζόν 1987-88 ήταν… παρανοϊκή για τον Παναθηναϊκό, ο οποίος απέκλεισε κοτζάμ Γιουβέντους, έβαλε 4 γκολ στον κάκιστο Ολυμπιακό της εποχής, δέχθηκε 5 γκολ από Χόνβεντ-ΟΦΗ, προκρίθηκε στους «8» του Κυπέλλου UEFA, τερμάτισε 5ος (!) στο πρωτάθλημα και χρύσωσε το χάπι με τη νίκη στον πιο παρασκηνιακό τελικό Κυπέλλου Ελλάδας όλων των εποχών (στα πέναλτι επί του Ολυμπιακού).

Σε εκείνο το ματς η αρμάδα του Γκέραρντ έκανε πλάκα, με τους Γιάννη Σαμαρά και Γρηγόρη Χαραλαμπίδη να πετυχαίνουν από δύο γκολ, τον Γιώργο Βλαστό να βάζει το κερασάκι στην τούρτα στο 89’ και τον Γρηγόρη Τσινό να αναδεικνύεται σε MVP της αναμέτρησης.

Ο ΟΦΗ –που νίκησε τον ΠΑΟ και εντός έδρας με 2-1 εκείνη τη χρονιά- πλήρωσε το κακό ντεμαράζ και τερμάτισε στην τέταρτη θέση (και το -6 από τη Λάρισα), ενώ ο Βασίλης Δανιήλ απομακρύνθηκε τρεις εβδομάδες αργότερα από τον πάγκο του τριφυλλιού, δίνοντας τη σκυτάλη στον Γκίντερ Μπένγκστον (με ενδιάμεσο σταθμό τον Γιάννη Καλογερά).
Την περίοδο 1993-94 ο ΟΦΗ υποδέχεται τον Παναθηναϊκό, που μονομαχεί με την ΑΕΚ για το πρωτάθλημα. Είναι 27 Φεβρουαρίου και όλοι περιμένουν ένα άνετο πέρασμα των πρασίνων από το Ηράκλειο, καθώς οι γηπεδούχοι είναι βαθμολογικά αδιάφοροι.

Ο αστικός μύθος λέει ότι μέσω του Λύσσανδου Γεωργαμλή, που τότε φορούσε την ασπρόμαυρη φανέλα, μεταφέρθηκε στα μέλη του ΟΦΗ ότι η διοίκηση της ΑΕΚ δίνει πριμ σε περίπτωση που ο ΠΑΟ έχανε βαθμούς.

Ιστορικό στους θαμώνες του «Γεντί Κουλέ» έχει μείνει το στιγμιότυπο με τον Παντελή Μυριοκεφαλιτάκη να τρέχει, στις καθυστερήσεις για να επιστρέψει γρήγορα την μπάλα στους παίκτες του Παναθηναϊκού, προκειμένου να πετύχουν το γκολ της νίκης. Το 0-0 έμεινε έως τέλους και για την ιστορία η ΑΕΚ πήρε το πρωτάθλημα με εφτά βαθμούς διαφορά, ενώ ο ΟΦΗ έμεινε 7ος, στο -16 από την Ευρώπη.

Το μεγαλύτερο κάζο του… Ευγένιου Γκέραρντ στον Παναθηναϊκό άφησε άφωνη όλη την ποδοσφαιρική Ελλάδα. Ο βασικός λόγος είναι ότι ο Θόδωρος Βαρδινογιάννης δεν υπήρχε πια, έχοντας αφήσει την τελευταία πνοή του το Σεπτέμβριο του 1996. Ήταν 18 Μαΐου του 1997 για την προτελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος.
Το εντυπωσιακό είναι ότι ο Παναθηναϊκός δεν είχε κανένα περιθώριο για απώλεια βαθμών, καθώς θα έμενε de facto εκτός Ευρώπης αν ο ΠΑΟΚ έκανε το 2/2, απέναντι σε Καβάλα και Καστοριά, (όπως συνέβη τελικά). Ο ΟΦΗ ακόμα και σε περίπτωση ήττας είχε την κατάσταση στα χέρια του, αφού του αρκούσε έστω και ένας βαθμός στο τελευταίο παιχνίδι, στη Βέροια (ως βαθμολογικά αδιάφορος ηττήθηκε με 2-0).

Ο Παναθηναϊκός προηγήθηκε στο 34’ με τον Νίκο Λυμπερόπουλο, αλλά το ιστορικό γκολ του Γιώργου Κουτσουπιά στο 70’ διαμόρφωσε το τελικό 1-1 και άφησε εκτός Ευρώπης τους πράσινους ύστερα από 16 χρόνια. Την ίδια ομάδα δηλαδή που ένα χρόνο πριν είχε φτάσει ένα βήμα από τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ με τη νίκη επί του Αγιαξ στο Άμστερνταμ!

Οι σκιώδεις ιστορίες που συνοδεύουν αυτό το ματς έχουν λάβει θρυλικές διαστάσεις στο Ηράκλειο. Λέγεται ότι οι παίκτες του ΟΦΗ δεν πήραν καν πριμ εκείνη τη σεζόν για την έξοδο στην Ευρώπη, καθώς και ότι δέχτηκαν υβριστική επίθεση στα αποδυτήρια μετά το τέλος του ματς από διοικητικό παράγοντα του συλλόγου.

Ο «αποδυτηριάκιας» είχε γράψει ότι ο Μάνος Μυροκουκουλάκης είχε στριμώξει έναν παράγοντα του ΟΦΗ στις τουαλέτες και αφού του έβαλε το κεφάλι στη λεκάνη τράβηξε και το καζανάκι! Στους παίκτες της κρητικής ΠΑΕ επιβλήθηκε απαγόρευση δηλώσεων, ενώ χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της «Ελευθεροτυπίας» την επομένη του αγώνα.
«“Eγώ αδερφέ θέλω να βγει στην Eυρώπη ο Παναθηναϊκός κι όχι ο ΠAΟK”, παραδέχθηκε ευθαρσώς… πριν από την έναρξη του αγώνα ο Παντελής Mυριοκεφαλιτάκης, ο οποίος στο τέλος δεχόταν… βαριεστημένα συγχαρητήρια.

“Tι να τα κάνω μωρέ τα συγχαρητήρια”, έλεγε στο τέλος, την ώρα που λίγο πιο πέρα άλλος Kρητικός παράγων προσπαθούσε να εξηγήσει κάτι σ’ έναν άνθρωπο του Παναθηναϊκού».

Ό,τι και να συνέβη στο τρίτο ημίχρονο του αγώνα, η ιστορία έγραψε ότι το «αποπαίδι» σκάρωσε μέγα χουνέρι στον ισχυρό της φαμίλιας. Ένα χουνέρι που μόνο η προσωπικότητα και το κύρος του Ευγένιου Γκέραρντ θα μπορούσαν μάλλον να εμπνευστούν. Πόσο μάλλον να το προλογίσουν: «Θέλουν, δεν θέλουν ο ΟΦΗ θα βγει στην Ευρώπη», είχε δηλώσει λίγες εβδομάδες πριν ο μεγάλος Ολλανδός.

Ευγένιος Γκέραρντ: Ο άνθρωπος που γεννήθηκε δύο φορές
Sportscaster 3 Ιανουαριου 2018, 12:34 -

Γεννήθηκε τον Μάιο του 1940, όμως η ζωή του άρχισε στα 45 του. Το είχε εξομολογηθεί σε ελάχιστους φίλους – και ο πιο «κολλητός» ήταν ο Μήτσος Παπυράκης, χρόνια φροντιστής του ΟΦΗ. Εκείνο το καλοκαίρι του 1985, την Κρήτη την ερωτεύτηκε με την πρώτη ματιά. Το φως της, τους ανθρώπους, το φαγητό της. Ούτε ο ίδιος δεν μπορούσε να εξηγήσει τι ήταν αυτό που τον έκανε, τότε, να πει το «ναι». Καλομαθημένος στις υπερσύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις της Ολλανδίας, όταν του έδειξαν το προπονητικό κέντρο στο Λίντο –ένα κακοτράχαλο γήπεδο γεμάτο με χόρτα και πέτρες–, θα ‘πρεπε να φύγει… τρέχοντας. Κι όμως, ο Ευγένιος Γκέραρντ έμεινε. Για πάντα. Εζησε και πέθανε (την Τρίτη) σαν Κρητικός.

Ηταν, φαίνεται, το κάρμα του. Και για να το εκπληρώσει, συνωμότησε το Σύμπαν. Ενας ηρακλειώτης παράγοντας (ο Κώστας Καζανάκης, δεξί χέρι του Θόδωρου Βαρδινογιάννη στην ΠΑΕ ΟΦΗ) ρώτησε έναν ποδοσφαιριστή (τον Γρηγόρη Τσινό), εάν έχει να του συστήσει κάποιον καλό ξένο προπονητή. Κι εκείνος, που είχε περάσει από τη Ρόντα, του μίλησε με τα καλύτερα λόγια για τον Γκέραρντ που επί 11 χρόνια εργαζόταν στον ολλανδικό σύλλογο. Τον πιο πετυχημένο γάμο στο ελληνικό ποδόσφαιρο, που κράτησε 15 ολόκληρα χρόνια, τον προξένεψε η Τύχη. Ο ΟΦΗ συνάντησε τον στρατηγό που θα τον οδηγούσε στις μεγάλες του δόξες – και ο Ολλανδός βρήκε τον επίγειο παράδεισό του.

gerrard

Στα γραφεία της οικογένειας Βαρδινογιάννη, στο Σύνταγμα, έπεσαν οι υπογραφές. Οι πρώτες και τελευταίες. Η σχέση εμπιστοσύνης που ανέπτυξαν, ο μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ με τον προπονητή, έκανε τα χαρτιά περιττά. Εως το 1996 που ο Θόδωρος Βαρδινογιάννης απεβίωσε, συμβόλαιο ήταν ο λόγος τους. «Πάει κι αυτό», είπε ο Γκέραρντ στα στελέχη του ΟΦΗ που τον είχαν συνοδεύσει στην Αθήνα, καθώς έβγαιναν από το κτίριο. «Τώρα, μέχρι να αρχίσει η προετοιμασία της ομάδας, πρέπει να μάθω ελληνικά».

Εκτός από δίπλωμα προπονητή (από τη φημισμένη Σχολή της Κολωνίας), ο Γκέραρντ διέθετε και πτυχίο στην Ψυχολογία. Πίστευε στην απευθείας επικοινωνία με τους παίκτες του – δεν ήθελε διερμηνείς. Ξένοι ποδοσφαιριστές δεν υπήρχαν πολλοί, τότε. Μόνον ένας δυο. Ετσι, προσέλαβε μία δασκάλα και άρχισε τα μαθήματα. Πολύ σύντομα ήταν σε θέση να διδάξει τα «παιδιά του» στη μητρική τους γλώσσα. Δεν τους μιλούσε μόνο για την μπάλα, αλλά και για τη ζωή. Οσοι έπαιξαν στον ΟΦΗ επί Γκέραρντ, έχουν πολλές ιστορίες να διηγηθούν για τις νυχτερινές του επισκέψεις στα σπίτια τους. Ενδιαφερόταν για τη διατροφή τους, τους ρωτούσε για τις οικογένειές τους, τους συμβούλευε για τα πάντα – ακόμη και για τα ερωτικά τους. Προσπαθούσε να λύσει όποια προβλήματα τους απασχολούσαν. Εκτός γηπέδου, ο αυστηρός διοικητής της ομάδας ήταν ένας στοργικός πατέρας.

Πέρασαν από τα χέρια του δεκάδες πιτσιρικάδες που εξελίχθηκαν σε «αστέρια»: Νιόπλιας, Μαχλάς, Πουρσανίδης, Μαρινάκης, Κωνσταντινίδης, Αναστασίου, Αλεξούδης, Χανιωτάκης, Βλαστός, Σαμαράς, Ν. Παπαβασιλείου, Κιάσσος, Σηφάκης… Αμέτρητοι. Πέρα από τακτικές και συστήματα, τους μάθαινε τρία πράγματα: ότι το ποδόσφαιρο είναι διασκέδαση και θέαμα, ότι η ομάδα είναι πάνω απ’ όλους, και ότι κανένας δεν μπορεί να παίξει καλή μπάλα, εάν δεν έχει ήθος. Κι όταν εκείνοι εξελίσσονταν κι «άνοιγαν τα φτερά τους», ήταν ο πρώτος που τους ενθάρρυνε να πετάξουν μακριά, σε κάποιο μεγάλο ελληνικό σύλλογο ή στο εξωτερικό. Ο ίδιος δεν είχε καταφέρει να κάνει σπουδαία καριέρα ως ποδοσφαιριστής. Επειτα από έναν σοβαρό τραυματισμό, εγκατέλειψε τη δράση στα 32 του χρόνια. Τις επιτυχίες των παικτών του, τις ένοιωθε σαν δικές του: αυτές που εκείνος δεν έζησε.

Οδήγησε τον ΟΦΗ πολύ ψηλά. Τον έφτασε μέχρι τη δεύτερη θέση της βαθμολογίας. Τον κοουτσάρησε στον πρώτο ευρωπαϊκό αγώνα της ιστορίας του (με τη Χάιντουκ Σπλιτ στο Κύπελλο UEFA). Τον πήγε στους «16» του Κυπέλλου Κυπελλούχων, αποκλείοντας κοτζάμ Ατλέτικο Μαδρίτης. Του χάρισε ένα Κύπελλο Ελλάδας, το 1987, απέναντι στον Ηρακλή του Βασίλη Χατζηπαναγή. Αλλά, το μεγαλύτερό του κατόρθωμα ήταν η δημιουργία του Βαρδινογιάννειου Αθλητικού Κέντρου, που εγκαινιάστηκε το 1989. Αυτό ήταν, άλλωστε, το όνειρο ζωής του Γκέραρντ: να συγκεντρώσει τα μεγαλύτερα ταλέντα από ολόκληρη την Κρήτη σε ένα υπερσύγχρονο ποδοσφαιρικό εργαστήρι παραγωγής νέων παικτών. Ηταν πολύ περήφανος, που έπεισε τον Θόδωρο Βαρδινογιάννη να το χρηματοδοτήσει – σε εποχές που οι ακαδημίες ήταν πρωτόγονες στην Ελλάδα, και η επιστημονική υποστήριξη των αθλητών στα σπάργανα.

Η πόρτα του γραφείου του ήταν πάντοτε ανοιχτή σε όλους. Το ίδιο και η μεγάλη του καρδιά. Εννέα στους δέκα προπονητές θα είχαν πετάξει έξω τον 19χρονο από τον Α.Ο. Χαϊδαρίου που είχε το «θράσος» να του πει: «Μίστερ, εγώ έχω μεγάλες φιλοδοξίες, θέλω να παίζω βασικός». Ο Γκέραρντ τον άκουσε με προσοχή. «Εκανες καλά που μου το είπες», του απάντησε. Επειτα από λίγο καιρό, αφού τον μελέτησε και συγκέντρωσε γι’ αυτόν πληροφορίες από τους παλιούς, του έδωσε την ευκαιρία. Εκτοτε, δεν τον έβγαλε ποτέ από την ομάδα. Ηταν ο Ηλίας Πουρσανίδης. Ο μικρός που μετά τη μαθητεία του δίπλα στον Ολλανδό έκανε καριέρα στον Ολυμπιακό. Αυτός που στις 20 του περασμένου Νοεμβρίου διοργάνωσε προς τιμήν του παλιού του προπονητή τη συγκινητική εκδήλωση στο «Γεντί Κουλέ», η οποία έμελλε να είναι η τελευταία δημόσια εμφάνιση του Γκέραρντ.

Τη ζωή του μακριά από τα γήπεδα την προετοίμαζε από καιρό, όμως λίγους μήνες μετά την (οριστική) συνταξιοδότησή του άρχισαν τα προβλήματα υγείας

Είχε πολλές προτάσεις για συνεργασία, από μεγάλους συλλόγους της χώρας, όμως αρνήθηκε να εγκαταλείψει το Ηράκλειο. «Η ζωή μου είναι εδώ», έλεγε. Εκτός των άλλων, ο Θόδωρος υπήρξε ο ιδανικός εργοδότης – αυτός που κάθε προπονητής ονειρεύεται να συναντήσει στην καριέρα του. Ο μόνος φόβος του Γκέραρντ ήταν μήπως απολυθεί εν πτήσει, έπειτα από κάποια (από τις πολλές) νίκες του ΟΦΗ επί του Παναθηναϊκού, τον άλλο σύλλογο που χρηματοδοτούσε η οικογένεια Βαρδινογιάννη. Ο Θόδωρος τον καθησύχαζε, κάθε φορά, ξεσπώντας σε γέλια. «Εσύ φρόντιζε να κερδίζουμε, και άσε τ’ αδέλφια μου σε μένα», του έλεγε. Οταν ο Θόδωρος πέθανε, ο Γκέραρντ σκέφτηκε να τα παρατήσει. Τον κράτησε ο Βαρδής Βαρδινογιάννης, με μια συνάντηση που είχαν οι δυό τους στην Αθήνα. Αλλά το 2000 διαφώνησαν και ο Ευγένιος παραιτήθηκε, επικαλούμενος λόγους υγείας. Αφησε τον ΟΦΗ στην τέταρτη θέση της βαθμολογίας.

Τον Ιανουάριο του 2001 η ΑΕΚ τον προσέλαβε ως τεχνικό σύμβουλο. Δεν έμεινε πολύ καιρό. Δοκίμασε στον ΑΠΟΕΛ και στον Ηρακλή. Δεν άργησε να πάρει την απόφαση να ιδιωτεύσει και να ασχοληθεί με τα αμπέλια του, παράγοντας το δικό του κρασί με την επωνυμία «Γκεραρντάκης». Μια χειμωνιάτικη μέρα του 2010, ενώ πότιζε τα λουλούδια στον κήπο του, του τηλεφώνησε ο Αλέξης Κούγιας, που είχε αναλάβει την Παναχαϊκή. «Ελα, έχουμε ανάγκη από προπονητή», του είπε. Ο Γκέραρντ πήγε, όμως δεν χρειάστηκε περισσότερους από δυο μήνες για να αντιληφθεί το λάθος του. Ηταν η τελευταία φορά που ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο.

Ο Γκέραρντ είχε αγοράσει σπίτι στην Ελιά (της Κρήτης, βεβαίως), είχε παντρευτεί (το 2004) την Κατερίνα Τραβαγιάκη και είχε ανοίξει (το 2005) ένα γυμναστήριο στο οποίο δούλευε η σύζυγός του με έναν από τους δύο γιους τους. Τη ζωή του μακριά από τα γήπεδα την προετοίμαζε από καιρό, όμως λίγους μήνες μετά την (οριστική) συνταξιοδότησή του άρχισαν τα προβλήματα υγείας. Ενα τροχαίο ατύχημα -καθώς πήγαινε να δει τον ΟΦΗ σε φιλικό αγώνα του- μία εγχείρηση στη μέση κι ένα εγκεφαλικό επεισόδιο κλόνισαν την υγεία του και τον καθήλωσαν σε αναπηρικό αμαξίδιο. Ο «έξω καρδιά» Ολλανδός (που, στο μεταξύ, είχε αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια) δεν μπορούσε, πια, να χαρεί τίποτε απ’ όσα τον κράτησαν στην Κρήτη επί 32 ολόκληρα χρόνια.

Στα δύσκολα στερνά της ζωής του είχε για παρηγοριά την αγάπη του κόσμου, ακόμη και των άλλοτε αντιπάλων του. Ιδίως η Κρήτη, τον λάτρεψε. Ο μακροβιότερος ξένος προπονητής σε ελληνικό σύλλογο την τίμησε σαν γνήσιο τέκνο της. Ηταν ένας Ελληνας που, από κάποιο μεταφυσικό λάθος, γεννήθηκε στην Ολλανδία. Αργησε να συναντήσει την πατρίδα της καρδιάς του. Μα, όταν τη βρήκε, δεν γύρισε ποτέ να κοιτάξει πίσω.

«Έσπασε» ο Πουρσανίδης για Γκέραρντ: «Έφυγε γεμάτος και αναπαύτηκε»

Φορτισμένος από το χαμό του Ευγένιου Γκέραρντ ο Γιώργος Πουρσανίδης

Ένα από τα πολλά αγαπημένα παιδιά του Ευγένιου Γκέραρντ ήταν ο Γιώργος Πουρσανίδης. Ο παλαίμαχος άσος πληροφορήθηκε την είδηση της απώλειας του θρυλικού Ολλανδού και ξέσπασε για την απώλεια του «μίστερ».

«Είναι πολύ δύσκολη στιγμή. Δεν θέλω να πω ότι είμαι χαρούμενος, αλλά δεν αξίζουν δάκρυα γι’ αυτόν τον άνθρωπο. Έφυγε όπως έπρεπε, με τόσο μεγάλη αγάπη από όλους. Ένας άνθρωπος που πρόσφερε απλόχερα σε όλους μας γνώσεις και αγάπη, σαν πατέρας προς τα παιδιά του. Θεωρώ ότι αναπαύτηκε, γιατί ταλαιπωρείτο πάρα πολλά χρόνια από μια δύσκολη ασθένεια. Σαν να περίμενε να ζήσει αυτό που του προσφέραμε πριν λίγες μέρες. Έφυγε ευτυχισμένος. Πονούσε καθημερινά, αλλά ποτέ δεν παραπονέθηκε. Είμαστε περήφανοι όλοι μας που ήμασταν κοντά του λίγο πριν μας αποχαιρετήσει. Έφυγε γεμάτος, όπως θα πρέπει να φεύγει ένας άνθρωπος, με τόση δόξα και αγάπη», ανέφερε χαρακτηριστικά στον ΣΠΟΡ FM 94,6.

Και πρόσθεσε: «Το θέμα είναι να αντιληφθούμε τι έχει αφήσει αυτός ο άνθρωπος, να το διαβάσουμε σωστά και να συνεχίσουμε το έργο του. Συνηθίζουμε να μηδενίζουμε τα έργα των ανθρώπων με τη μικρότητα που μας διέπει. Είναι ο μόνος άνθρωπος που γύρισε όλο τον κόσμο για να βρει παίκτες, που ασχολήθηκε τόσο με τους Έλληνες ποδοσφαιριστές. Τουλάχιστον ο ΟΦΗ που είχε τέτοια προίκα από τον ίδιο θα έπρεπε να έχει κερδίσει πράγματα. Ένας άνθρωπος φεύγει όταν σβήσει από μέσα μας, αλλά για μένα ήταν τα πάντα. Όχι μόνο όταν ήμουν στον ΟΦΗ, αλλά και μετά στον Ηρακλή και όπου κι αν πήγα. Θα είναι πάντα δίπλα μας. Η οικογένειά του ήταν δίπλα του μέχρι το τέλος».

«Το θέμα είναι να αντιληφθούμε τι έχει αφήσει αυτός ο άνθρωπος, να το διαβάσουμε σωστά και να συνεχίσουμε το έργο του. Συνηθίζουμε να μηδενίζουμε τα έργα των ανθρώπων με τη μικρότητα που μας διέπει. Είναι ο μόνος άνθρωπος που γύρισε όλο τον κόσμο για να βρει παίκτες, που ασχολήθηκε τόσο με τους Έλληνες ποδοσφαιριστές. Τουλάχιστον ο ΟΦΗ που είχε τέτοια προίκα από τον ίδιο θα έπρεπε να έχει κερδίσει πράγματα. Ένας άνθρωπος φεύγει όταν σβήσει από μέσα μας.»

«Το θέμα είναι να αντιληφθούμε τι έχει αφήσει αυτός ο άνθρωπος, να το διαβάσουμε σωστά και να συνεχίσουμε το έργο του. Συνηθίζουμε να μηδενίζουμε τα έργα των ανθρώπων με τη μικρότητα που μας διέπει. Είναι ο μόνος άνθρωπος που γύρισε όλο τον κόσμο για να βρει παίκτες, που ασχολήθηκε τόσο με τους Έλληνες ποδοσφαιριστές. Τουλάχιστον ο ΟΦΗ που είχε τέτοια προίκα από τον ίδιο θα έπρεπε να έχει κερδίσει πράγματα. Ένας άνθρωπος φεύγει όταν σβήσει από μέσα μας.»

Mόνο αυτό τίποτα άλλο..

Για να γίνει αυτό πρέπει να βγάζεις υγεία σαν ομάδα. Να έχεις τεχνοκράτες στην διοίκηση που να ξέρουν από τόπι και διαχείριση επιχειρήσεων μεγέθους του ΟΦΗ και όχι χωριαταράδες. Επιπλέων θα πρέπει να σταματήσεις οποιαδήποτε σχέση έχεις με μάνατζερ. Οι μάνατζερ έχουν καταστρέψει το ελληνικό ποδόσφαιρο και έχουν κάνει τεραστία ζημία και στον ΟΦΗ πάντα σε συνεργασία με τους διοικούντες.

Διαβάζω δεξιά και αριστερά στα social media για την κληρονομιά που άφησε ο Ευγένιος Γκέραρντ, φεύγοντας από τον μάταιο τούτο κόσμο.


Πού είναι ρε παιδιά αυτή η κληρονομιά; Την βλέπει πουθενά κανείς γύρω του; Την έχει καρπωθεί κάποιος και την κρύβει;

Η αλήθεια είναι πως ο Γκέραρντ άφησε, αλλά κανείς δεν πήγε να παραλάβει…

Ούτε καν ο ίδιος ο ΟΦΗ, που ζει με τις αναμνήσεις των επιτυχιών του Γκέραρντ, αλλά σταμάτησε εκεί. Ουδείς παραδειγματίστηκε για να συνεχίσει το έργο του…

Πόσω μάλλον το υπόλοιπο ελληνικό ποδόσφαιρο…

Διαβάζω ότι άφησε νοοτροπία. Βλέπει κανείς σωστές νοοτροπίες;

Διαβάζω ότι άφησε ήθος, όμως ήθος και ελληνικό ποδόσφαιρο παραμένουν ασύνδετες έννοιες!

Διαβάζω ότι άφησε προγραμματισμό, σκάουτινγκ και τρόπους ανάδειξης ταλέντων. Ας μην κρυβόμαστε: Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Ο Γκέραρντ τα δίδαξε όλα αυτά.

Όμως, αποδοχή της κληρονομιάς ουδείς έκανε! Όλοι έκαναν αποποίηση!

Η κληρονομιά του Γκέραρντ είναι μόνο αναμνήσεις στο μυαλό όσων συνεργάστηκαν μαζί του. Και παραμένουν αναμνήσεις. Είναι οι εικόνες που έχουμε από τις επιτυχίες του. Και εμείς, μόνο αναμνήσεις κερδίσαμε από αυτόν, που τον ζήσαμε στο μεγαλύτερο μέρος της πορείας του.

Το έργο του, όχι απλά δεν το μιμήθηκε κανείς, αλλά ούτε καν μπήκε στον κόπο να το «διαβάσει»!

Στιγμάτισε το ελληνικό ποδόσφαιρο, αλλά το στίγμα έμεινε βαθιά πίσω στο χρονολόγιο. Δεν το μετέφερε κανείς στις μεταγενέστερες εποχές.

Τυχεροί όσοι ζήσαμε την εποχή του. Άτυχοι όσοι δεν γνώρισαν το έργο του. Και δεν θα το γνωρίσουν ποτέ. Διότι τα καλά στο ποδόσφαιρό μας, δεν επαναλαμβάνονται. Μόνο τα κακά μιμούμαστε.

Βέβαια, ίσως εν τέλει αυτό που αφήνει πίσω του να είναι σημαντικότερο από το ποδόσφαιρο: Την συμπάθεια όλου του κόσμου, την αναγνώριση της προσωπικότητας και της ποιότητάς του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει…

Στην Ελλάδα θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους προπονητές της ποδοσφαιρικής ιστορίας, το όνομά του πήρε μια κερκίδα γηπέδου και στις 20 Νοεμβρίου τον ευχαρίστησαν για την προσφορά του με ένα τιμητικό/αποχαιρετιστήριο ματς. Στη γενέτειρά του μπορεί να είναι ένας ξεχασμένος προπονητής, στον τόπο κατοικίας του όμως θα τον θυμούνται για πολλά ακόμη χρόνια μετά τον θάνατό του. Ο Σεφ Βερχόσεν δεν μπορεί να πιστέψει την εμπειρία του τον προηγούμενο μήνα. Ως ο μόνος, όσο γνωρίζουμε, Ολλανδός, έζησε την βραδιά του Γκέραρντς στο Ηράκλειο Κρήτης.

Από ολόκληρο τον κόσμο ήρθαν τουλάχιστον 90 πρώην ποδοσφαιριστές στο Ελληνικό νησί για να αποδώσουν φόρο τιμής στον Λιμβουργιανό προπονητή. Πλήρωσαν μόνοι τους τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής, έπαιξαν στο φιλανθρωπικό παιχνίδι, θυμήθηκαν ανέκδοτες ιστορίες του παλιού προπονητή και έριξαν δάκρυα για την τραγική του μοίρα. Ο Γκέραρντς βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου PSP, μια σπάνια εγκεφαλική νόσο, που χρόνο με τον χρόνο τον έχει "καταπιεί".

Να φάει και να πιει δεν μπορεί πια, ενώ καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να μπορέσει να μιλήσει. Κατά τη διάρκεια του αποχαιρετιστήριου αγώνα, σήκωνε που και που το δάχτυλό του, μια από τις ελάχιστες κινήσεις που του επιτρέπει το σώμα του ακόμα να εκτελέσει. Αλλά στα μάτια του βλέπανε οι παρόντες μια λάμψη ικανοποίησης.


Ο Γκέραρντς μεγάλωσε στο - τότε ακόμα - ειρηνικό Μπρούνσουμ, και ονειρευόταν μια καριέρα ως πιλότος. Τελικά, κατάφερε να αποκτήσει μια περιπετειώδη ζωή, αλλά τελικά χωρίς να βρίσκεται στο πιλοτήριο. Ως ποδοσφαιριστής, καθιέρωσε αξιοπρεπές όνομα στην επαρχία του ως παίκτης της Limburgia και Fortuna '54, δύο ομάδες που τότε ακόμα ήταν ενεργές στον χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Ο Γκέραρντς ήταν ένας αργός αλλά ικανός δεξιός Inside Forward. Κυρίως λόγω της διορατικότητάς του στο παιχνίδι κατάφερε μετά την ποδοσφαιρική του καριέρα να πάει αμέσως στην Roda JC ως μη πτυχιούχος βοηθός προπονητή. Συνδύαζε τον ρόλο του με την απασχόληση στην εξυπηρέτηση πολιτών στον δήμο Μπρούνσουμ.

Και στις δυο του δουλειές, το δυνατό του σημείο ήταν η ικανότητά του στο να διαχειρίζεται τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργαζόταν. Στην Roda JC ήταν για δέκα χρόνια μια τυπική ήρεμη δύναμη. Άγνωστος στον έξω κόσμο, αλλά στο περιβάλλον του κυκλοφορούσαν εγκωμιαστικά σχόλια. Ήταν το πιστό στήριγμα του Μπερτ Γιάκομπς, του πρώτου προπονητή του οποίου υπήρξε βοηθός. Με τον διάδοχό του Πιτ ντε Βίσσερ έγιναν αδερφικοί φίλοι εφ'όρου ζωής.

"Πραγματικά υπέροχος άνθρωπος ο Γκένε", ακούγεται από μια κακή τηλεφωνική σύνδεση με τη Γκάνα, όπου ο 83χρονος ντε Βίσσερ στέκεται και παρακολουθεί πάλι έναν αγώνα νέων. "Εγώ ήρθα στην Roda σε μια δύσκολη περίοδο, όπου έπρεπε να σταθώ στο ύψος του δημοφιλή τότε Μπερτ Γιάκομπς. Ο Γκένε με στήριξε και με ενδυνάμωσε. Τι υπέροχος άνθρωπος! Βγαίναν ειδήσεις στις τοπικές εφημερίδες μετά από τις ήττες:

Ο Βίσσερ πρέπει να φύγει. Και κατευθείαν έβλεπες τον Γκένε στην πόρτα του σπιτιού μου. "Δεν ισχύει τίποτα, Πιτ, μην τους ακούς". Με βοηθούσε σε κάθε δυσκολία.

Ο ντε Βίσσερ με τον Γκέραρντς ήρθαν πολύ κοντά τα τρία χρόνια που δούλεψαν μαζί. " Οι πιό όμορφες αναμνήσεις μου είναι από τα ταξίδια σκάουτινγκ που διοργάνωνε ο Γκένε. Έβαζε τον μάνατζερ Χένς Κούρβερ, τον βοηθό Σεφ Μόμμερτζ και εμένα στο αυτοκίνητό του Σάββατο βράδυ και πηγαίναμε στη Δανία. Εφοδιαζόταν σάντουιτς, θερμός και καφέ για δύο μέρες και μετά από μια νύχτα οδήγηση άφηνε καθέναν από εμάς σε διαφορετικό γήπεδο. TomToms δεν υπήρχαν τότε, αλλά ο Γκένε έβρισκε παντού τον δρόμο. Το μεσημέρι ερχόταν πάλι να μας πάρει και γυρνούσαμε πίσω στο Κέρκραντε. Οδηγούσε σαν πιλότος, τόσο δυνατά. Και ήμασταν πάντοτε πάλι πίσω στην ώρα μας για την προπόνηση το πρωί της δευτέρας".


Σιδερένια σφαίρα

Οι παίκτες της Roda αγαπούσαν τον βοηθό προπονητή, αν και υπό την επίβλεψή του χρειαζόταν να δουλεύουν σαν σκλάβοι σε μαγειρείο. Τα ταλέντα από την δεύτερη ενδεκάδα που προπονούσε ο Γκέραρντς δεν περνούσαν ούτε αυτά απαρατήρητα. Το γνωρίζει και ο Ρενέ Τροστ, ο οποίος αρχές της δεκαετίας του '80 πέρασε, ως αμυντικός, στην πρώτη ομάδα. "Όταν είχε χιονίσει, μας οδηγούσε στο μεγάλο ρολό για το χιόνι", αφηγείται ο τωρινός προπονητής της ομάδας νέων της Roda JC. "Αυτό το εργαλείο ζύγιζε καμιά εκατοστή κιλά. Με τέσσερα άτομα μας έβαζε να καθαρίσουμε ολόκληρο το γήπεδο από το χιόνι. Είχες πεθάνει πριν καν αρχίσει η προπόνηση. Σχεδόν κάθε βδομάδα μας έβγαζε για εξοντωτικές προπονήσεις στον λόφο του Μπρούνσουμ. Είχε πάει από πριν ο ίδιος να ζωγραφίσει τις γραμμές: 200, 400, 600 μέτρα." Ο Τρόστ σκάει στα γέλια. " Ο Μισέλ Μπρούντερς ήταν πάρα πολύ μικροκαμωμένος και αδύναμος. Ο Γκένε του έδενε μια σιδερένια σφαίρα από τον λαιμό. Τον έβαζε να τρέχει πριν την προπόνηση για αρκετά λεπτά με αυτό, για να δυναμώσει. Ο Γκενέ κατέβαζε τις πιο τρελές ιδέες, που την σήμερον ημέρα δεν τολμάς καν να σκεφτείς ως προπονητής. Αλλά εμείς κάναμε ό,τι μας έλεγε και περνούσαμε για πάρτη του μέσα από τη φωτιά."

Γιατί αν και ο Γκέραρντς ήταν, σύμφωνα με τον Τροστ "ένας φοβερά σκληρός προπονητής", που δεν του ήταν τίποτα να λούσει στα καντήλια έναν παίκτη του κατά τη διάρκεια του αγώνα, όταν ερχόταν η ευαίσθητη πλευρά του στην επιφάνεια, τα μαλάκωνε όλα. "Όταν ήσουν άρρωστος, ο Γκένε ερχόταν να καθίσει δίπλα στο κρεβάτι σου." Ο Γκέραρντς έκανε την ομάδα του ιδανική για τα ταλέντα της περιοχής με το να τους στέλνει στα καλύτερα τουρνουά του εξωτερικού. Τρόστ: "Ο Γκένε τα κατάφερνε να παίζουμε σε χώρες όπως την Πολωνία, την Ιταλία και την Αυστρία. Στεκόμασταν ξαφνικά σαν άγνωστο μπαχαλάκι απέναντι από κορυφαίες ομάδες νέων όπως η Σέλτικ, η Λίβερπουλ και Ιταλικές ομάδες. Ο Γκένε κανόνιζε πάντα τρία βανάκια Volkswagen. Οκτώ παίκτες και μια ντουζίνα τσάντες, καθόμασταν μέσα στριμωγμένοι με τα πόδια μέχρι τα αυτιά. Και μετά έπρεπε να ταξιδέψουμε 20 ώρες μέχρι την Πολωνία, ε; Αλλά μας φαινόταν απίθανο. Και ο Γκένε τα κατάφερνε να μας παρακινήσει έτσι, ώστε καμιά φορά να τους κερδίζαμε κιόλας."

Ο Τροστ θυμάται ένα τουρνουά στο Κούνεο, κάτω από τον καπνό του Τορίνου. "Θα παίζαμε με το Τορίνο. Πριν τον αγώνα ο Γκένε έβγαλε λόγο. Μας έλεγε πως μιλάνε για εμάς οι άλλοι διαγωνιζόμενοι "Αυτή η ομαδούλα από την Ολλανδία." Αυτό τον είχε πονέσει απίστευτα τον Γκένε, ακούσαμε. Και ξαφνικά έβαλε τα κλάματα. Με λυγμούς φεύγοντας από τα αποδυτήρια μας είπε ίσα-ίσα ακόμα ένα "Καλή επιτυχία". Ε, λοιπόν τι πιστεύεις ότι κάναμε; Τους ξεσκίσαμε, 3-0. Μοναδικός άνθρωπος αυτός ο Γκένε. Ο καλύτερος προπονητής που έζησα ποτέ", λέει ο Τρόστ, ο οποίος αργότερα δούλεψε ακόμα και με τους γνωστούς Χουμπ Στίβενς, Μάρτιν Γιόλ και Σεφ Βερχόσεν. Χωρίς τον Γκένε δεν θα είχα καταφέρει ποτέ να φτάσω το επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Ήμουν κάποιος ο οποίος ήθελε να δουλέψει πολύ σκληρά, αλλά κυρίως μου έλειπε η αυτοπεποίθηση. Μέχρι που τον γνώρισα, ο Γκένε σε έκανε να πιστέψεις ότι μπορείς να αντιμετωπίσεις τα πάντα."

Κρήτη

Αν και ο Γκέραρντς είχε παρακολουθήσει κάποια σεμινάρια στην Κολωνία, δεν διέθετε κανένα δίπλωμα προπονητή στην Ολλανδία. Ανέλιξη στην Eredivisie δεν ήταν λοιπόν πιθανό σενάριο για τον ίδιο. Η τύχη του επιφύλασσε όμως μια καινούργια πρόκληση και μια καινούργια ζωή. Κατά τη διάρκεια του Amsterdam Tournament γνώρισε ο Γκέραρντς τον βοηθό προπονητή του Παναθηναϊκού. Λίγο χρόνο μετά του δόθηκε ένα καλό συμβόλαιο από την Ελλάδα. Το καλοκαίρι του 1985 τον κάλεσε ο ΟΦΗ για συζήτηση. Αυτή πήγε καλά, διότι ο Γκέραρντς είχε συμπτωματικά κανονίσει ταξίδι διακοπών για Ελλάδα. Κατάφερε να διοριστεί πρώτος προπονητής στην ομάδα. Κατά τον αποχαιρετισμό του στο Κερκράντε του δώσανε ως δώρο μια βαλίτσα. "Του είπαμε: "Δεν χρειάζεται να την ανοίξεις, Γκένε", θυμάται ακόμα ο, τότε φροντιστής, Νόρμπερτ Κέουλεν. Κανείς δεν πίστευε ότι ο Λιμβουργιανός θα άντεχε αρκετό καιρό στην χώρα όπου τους προπονητές τους χαλάνε πιο γρήγορα και από τα σερβίτσια. Ούτε ο ίδιος ο Γκέραρντς. Κατά την αναχώρησή του τον Ιούλιο είχε ήδη το εισιτήριο επιστροφής έτοιμο - ίσχυε μέχρι τον Σεπτέμβρη.

Αλλά διέψευσε όλες τις προσδοκίες και άντεξε για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια στον πάγκο του ΟΦΗ. Κάτι μοναδικό για το Ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο Γκέραρντς γνώριζε την τέχνη της προσαρμογής σε καινούργιες συνθήκες. Μερικούς μήνες μετά τον διορισμό του ο Ολλανδός ήταν ήδη Έλληνας μεταξύ Ελλήνων, όπως διαπιστώθηκε από το VΙ που τον επισκέφτηκε στην Κρήτη. Ο Γκέραρντς γύριζε το νησί σε ένα Golfάκι και γελούσε όσο μπορούσε για καθετί που κατέληγε διαφορετικά από ό,τι ήλπιζε. Όπως για παράδειγμα η εγκατάσταση ντουζιέρας στα αποδυτήρια. Όταν επιτέλους ήταν έτοιμη, είχαν ξεχάσει την αποχέτευση. Όταν βάλανε αποχέτευση, φάνηκε να μην βγαίνει ζεστό νερό. Και τα λοιπά. Η ομάδα του Γκέραρντς δεν ήταν και πολύ ισορροπημένη: διέθετε τρεις αμυντικούς, τρεις επιθετικούς, τέσσερις τερματοφύλακες και δεκατέσσερις μέσους.

Ο ΟΦΗ ήταν μια ομάδα χωριού με ένα γηπεδάκι στρωμένο με χαλίκι για προπονητήριο. Ο Γκέραρντς είχε στη διάθεσή του δύο σκουριασμένα τέρματα χωρίς δίχτυα. Οι μπάλες που βγαίναν από το γήπεδο πέφτανε στη θάλασσα. Κατά την εκκίνηση της προπόνησης, μπορούσε να νιώθει τυχερός αν είχαν έρθει δύο ποδοσφαιριστές του. Ο προπονητής δεν άφηνε να τον αναστατώνουν όλα αυτά, αλλά ακολούθησε μια ευέλικτη νοοτροπία. Στο μεταξύ προσπαθούσε να εγκλιματιστεί όσο μπορούσε περισσότερο στην τοπική κοινωνία στο νησί. Δεν καθόταν ανάμεσα στους τουρίστες λοιπόν, αλλά ανέπτυσσε επαφές με τους Κρητικούς. Ο Γκέραρντς κέρδισε την εμπιστοσύνη των Κρητικών μιλώντας σε αρκετά μικρό χρονικό διάστημα Ελληνικά. "Και είναι δύσκολη γλώσσα, απίστευτο", ομολογούσε στο VI. "Κάποιες λέξεις είναι τόσο μεγάλες όσο ολόκληρη πρόταση. Πάρε για παράδειγμα την ελληνική λέξη για τον κίπερ. Αυτή είναι Τερματοφύλακας. Αν θέλω να προειδοποιήσω τον κίπερ μου ότι πρέπει να προσέξει, μέχρι να φωνάξω: Ε, Τερματοφύλακας! - η μπάλα είναι ήδη στα δίχτυα."



Μουστακαλής Ημίθεος

Ο Γκέραρντς έφερε στους ποδοσφαιριστές του πειθαρχία και τους έμαθε να λειτουργούν ως ομάδα. Τέλος στις ατελείωτες τρίπλες με την μπάλα και την προσωπική επιτυχία, και τους έβαλε να κυκλοφορήσουν τη μπάλα. Επιπλέον κατάφερε να σπάσει το κλασσικό ελληνικό ποδόσφαιρο - μπετόν. Η μέθοδός του έπιασε κατευθείαν. Από την πρώτη του σεζόν οδήγησε τον ΟΦΗ στην δεύτερη θέση στο πρωτάθλημα. Έναν χρόνο μετά, σήμαινε η κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας το πρώτο τρόπαιο για την ιστορία της ομάδας. Ο Γκέραρντς μεταμόρφωσε έναν κλασσικό υποψήφιο για υποβιβασμό σε μια σταθερή ομάδα κάτω από τις κορυφαίες του πρωταθλήματος, με μοντέρνο προπονητικό κέντρο και ανθοφόρες ακαδημίες. Ο Γιώργος Σαμαράς βγήκε από τα χέρια του, όπως και ο Νίκος Μαχλάς. Το στάδιο Θεόδωρος Βαρδινογιάννης, γέμισε με θερμόαιμους Κρητικούς και έγινε ένα σχεδόν απόρθητο φρούριο.

Υπό την καθοδήγηση του Γκέραρντς ο ΟΦΗ έπαιξε έξι φορές Ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Το 1994 οδηγήθηκαν τα Φίδια στον προημιτελικό του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, αφού προηγουμένως κατάφεραν να αποκλείσουν την Ατλέτικο Μαδρίτης. Ένας μουστακαλής από το Μπρούνσουμ έγινε ημίθεος στην Ελλάδα. "Ο Γκένε είναι θρύλος στην χώρα μου", λέει ο Γιάννης Αναστασίου, τον οποίο ο Γκέραρντς ανακάλυψε και έφερε από τον Εθνικό Πειραιά. Ο πρώην επιθετικός έπαιξε τρία χρόνια υπό της οδηγίες του. "Ο Γκέραρντς εισήγαγε την δημιουργία παιχνιδιού από τα πίσω στην Ελλάδα. Πριν από αυτόν όλες οι ελληνικές ομάδες παίζανε με μακριές μπαλιές. Άλλαξε τα δεδομένα όσον αφορά την ανάπτυξη ταλέντων. Η ακαδημία του Παναθηναϊκού είναι βασισμένη στο μοντέλο που αυτός δημιούργησε. Δημιουργούσε στον ΟΦΗ φανταστικές ομάδες.

Χωρίς μεγάλα ονόματα, χωρίς χρήματα. Ο προπονητής έκανε τη διαφορά: ήταν πάρα πολύ έξυπνος και ήξερε να μεταλαμπαδεύει τις ιδέες του στους παίκτες του. Ο Γκένε μπορούσε να πάει στον Παναθηναϊκό, τον ΠΑΟΚ, τον Ολυμπιακό και την ΑΕΚ. Αλλά δεν ήθελε. Ο ΟΦΗ ήταν το παιδί του."

Ο Γκέραρντς ήταν, σύμφωνα με τον αργότερα επιθετικό των Roda JC, Ajax και Sparta Rotterdam πατρική φιγούρα για τους παίκτες του. "Αυστηρός και σκληρός όταν έπρεπε, αλλά πάντοτε ένα με τα παιδιά του. Αν κάποια στιγμή δεν πήγαιναν τόσο καλά τα πράγματα, φώναζε τους σημαντικότερους παίκτες σε συνάντηση. Τότε πηγαίναμε σε κάποιου το σπίτι, να φάμε, να πιούμε, να μιλήσουμε και να γελάσουμε. Και αυτό κρατούσε εύκολα μέχρι τις τρεις ή τέσσερις το πρωί. Μετά η ατμόσφαιρα στην ομάδα έφτιαχνε πάλι γρήγορα και μπορούσαμε πάλι να αντεπεξέλθουμε."

Λιγότερο καλός ήταν ο Γκέραρντς με την επινόηση καινούργιου προπονητικού υλικού. Όταν ξέμενε από ιδέες για προπονήσεις έπαιρνε τηλέφωνο στην Ολλανδία. Στον φίλο του Σεφ Βερχόσεν, που είχε γνωρίσει κατά τη διάρκεια των αγώνων μεταξύ των ομάδων τους VVV και Roda τη δεκαετία του '70. "Αν έχω καμιά καινούργια άσκηση να του δώσω", επαναλαμβάνει ο Βερχόσεν το αίτημα με το οποίο ο Γκέραρντς τον απασχολούσε συστηματικά. "Τότε του έστελνα μερικά προγράμματα προπόνησης και έτσι την έβγαζε ο Γκένε για κάποιο χρονικό διάστημα".

Φίλοι που πηγαίναν να τον επισκεφτούν στην Κρήτη, βλέπανε πως ο Ολλανδός απολάμβανε το στάτους του τοπικού ήρωα. "Όπου πήγαινε τον σήκωναν στον αέρα, απίστευτο", λέει ο Πιτ ντε Βίσσερ, που επισκέφτηκε τον πρώην βοηθό του αρκετές φορές. "Όλοι προσκολλούσαν πάνω του. Όπου κι αν πηγαίναμε, ήταν πάντα γιορτή. Σε κάθε εστιατόριο που πηγαίναμε ο κόσμος σηκωνόταν και έσπαγε πιάτα για πάρτη μας. Φανταστικό."

Ο Βερχόσεν έκλεισε την σεζόν ως προπονητής της MVV τρεις φορές με ένα ταξίδι στην Κρήτη. Ο Γκέραρντς του κανόνιζε αεροπλάνο, βοηθούσε τους παίκτες να νοικιάσουν μηχανή χωρίς δίπλωμα, κανόνισε η αστυνομία να μην κάνει περίεργες ερωτήσεις όταν ένα στέλεχος της MVV τράκαρε με το αυτοκίνητό του και φρόντιζε όλες οι αποσκευές της MVV να περάσουν χωρίς έλεγχο από το τελωνείο του αεροδρομίου. "Ο Γκένε είναι Θεός στην Κρήτη", έβλεπε ο Βερχόσεν.



Επίτιμος Πολίτης

Ο Γκέραρντς παρέμενε δημοφιλής στο νησί, ακόμα και μετά την απόφασή του να κάνει ένα βήμα πίσω το 2000. Ο ΟΦΗ τον ευχαρίστησε με ένα αποχαιρετιστήριο ματς και μια εφ' όρου ζωής θέση ως σκάουτ και σύμβουλος. Μετά από πέντε μήνες όμως η θέση του ως επίτιμος πολίτης τερματίστηκε με έναν τυπικό Ελληνικό τρόπο: με απόλυση. Η σκιά του Γκέραρντς φάνηκε να εμποδίζει τον διάδοχό του. Το είδωλο του συλλόγου διάβασε σε μια εφημερίδα ότι τον είχαν διώξει. Ο Λιμβουργιανός δεν ήταν καν παραξενεμένος όμως. "Στην Ελλάδα δεν πρέπει να σε εντυπωσιάζει τίποτα", έλεγε εκείνον τον καιρό. Ο Γκέραρντς δούλεψε μετά ως τεχνικός διευθυντής και σκάουτ στην ΑΕΚ και ως προπονητής στον Ηρακλή και την ΑΠΟΕΛ στην Κύπρο. Στην τελευταία ομάδα κατάφερε να κατακτήσει το πρώτο πρωτάθλημα μετά από 6 χρόνια, αλλά δεν άργησε να ξαναφύγει. Ο Βερχόσεν προσπάθησε να τον μεταπείσει: "Μείνε ρε συ στην Κύπρο. Πάει καλά και βγάζεις αρκετά χρήματα". Ο Γκέραρντς δεν άλλαζε γνώμη. "Ήθελε να πάει σπίτι του. Πίσω στην Κρήτη." Ο Γκέραρντς παντρεύτηκε μια Ελληνίδα και εγκαταστάθηκε μαζί της σε μια εξοχική κατοικία (sic. στα βουνά του νησιού).

Ο προηγούμενος γάμος του Γκέραρντς χάλασε όταν άλλαξε τη Roda για τον ΟΦΗ. "Ο πατέρας μου πήρε τα πράγματά του και άφησε εμένα και την μητέρα μου πίσω στην Λιμβουργία", λέει ο τώρα 36χρονος Φρανκ Γκέραρντς. "Δεν το χειρίστηκε εκείνον τον καιρό και τόσο καλά. Η μητέρα μου, η οποία δεν ζει πλέον, με μεγάλωσε μόνη της. Μέχρι τα 16 μου ερχόταν ο πατέρας μου μια φορά το χρόνο στην Ολλανδία. Τότε άδειαζε όλο το παιχνιδάδικο, για να αντιμετωπίσει τις ενοχές του, και όλοι οι φίλοι μου με ζήλευαν. Θυμάμαι επίσης ότι γύρισε μια φορά για να με δει να παίζω ποδόσφαιρο. Η μητέρα μου τότε του είχε πει: "Ο Φράνκυ παίζει τόσο ωραία, έλα να τον δεις μια φορά." Εγώ έπαιζα στα F'jes, στο χωριό Όιρσμπέικ, το οποίο φυσικά δεν ήταν τίποτα το ιδιαίτερο. Αλλά ο πατέρας μου πήρε το αεροπλάνο και ήρθε μια τετάρτη απόγευμα να με δει. Ακόμα τον θυμάμαι εκεί να στέκεται. Μετά από πέντε λεπτά είχε δει αρκετά και πήγε να κάτσει στην καντίνα."

Μία φορά τον χρόνο επισκεπτόταν ο Φρανκ τον πατέρα του στην Κρήτη. "Σαν μικρό παιδί το θεωρούσα απίστευτα βαρετό να πηγαίνω να τον βλέπω, γιατί καθόταν συνεχώς να μοιράζει αυτόγραφα και να βγάζει φωτογραφίες με φιλάθλους. Ευτυχώς τα επόμενα χρόνια ο δεσμός μας βελτιώθηκε δραματικά. Ο πατέρας μου πάντοτε ήταν κλειστός, δεν καταφέραμε ποτέ να μιλήσουμε για τα δύσκολα θέματα. Έτσι ήταν όμως. Περάσαμε όμως πολύ καλά μαζί. Από το 1998 παρακολουθούσαμε για αρκετά χρόνια από κοντά τον τελικό του Champion League, κάτι το οποίο έγινε για εμάς κλασσική έξοδος πατέρα - γιου. Αυτή η παράδοση όμως σταμάτησε όταν σταμάτησε και να παίρνει δωρεάν εισιτήρια."

Ακούγεται κάπως κυνικό, αλλά ο Φρανκ μας μιλάει για όλα γελώντας. Φαίνεται να μην θέλει να μας κάνει να πιστέψουμε ότι έχει πληγωθεί. "Ο πατέρας μου έχει κάνει χαζά πράγματα στη ζωή του, όλοι κάνουμε λάθη. Για εμένα όμως νικούν οι όμορφες στιγμές που έζησα μαζί του όμως. Με τον πατέρα μου ποτέ δεν ήταν βαρετά. Όταν έφερα την γυναίκα μου στην Κρήτη για να τον γνωρίσει, κοιλιώταν μονίμως στο πάτωμα από τα γέλια. Ήταν ένας μοναδικός, συναρπαστικός και γεμάτος χιούμορ άνθρωπος." Πριν κάποια χρόνια τον κάλεσε ο πατέρας του για μια βραδιά οινογνωσίας. "Το υπόγειο στο σπίτι του ήταν γεμάτο με μπουκάλια κρασί που του είχαν δώσει. Καθόμασταν στον κήπο και ξεκίνησε: "Άντε, φέρε το πρώτο μπουκάλι". Έφερα ένα μπουκάλι από το υπόγειο, δοκίμασε μια γουλιά και πέταξε το ποτήρι στον κήπο. "Α - παί - σι - ο! Φέρε το δεύτερο." Παίζει να κατέβηκα τριάντα φορές στο υπόγειο. Ξεκαρδιστικό βράδυ."

Ο Φρανκ έβλεπε τον πατέρα του, του οποίου η χρόνια νόσος επιβεβαιώθηκε το 2005, τα τελευταία χρόνια να εξασθενεί. "Ο ίδιος πάντοτε έλεγε, ότι έζησε μια υπέροχη ζωή, αλλά η κατάληξη της ήταν τραγική. Τόσος κόσμος που κάποτε γινόταν χαλάκι για πάρτη του στις χρυσές εποχές, τόσοι λίγοι που του έδιναν σημασία τα τελευταία του χρόνια. Όλοι οι έπαινοι πρέπει να πάνε στην γυναίκα του και τον θετό του γιο. Αυτοί του στάθηκαν πάρα πολύ Αλλά πολλοί άλλοι Έλληνες κυρίως τον εκμεταλλεύτηκαν. Ήταν εκεί όταν συνέφερε αλλά εξαφανίστηκαν όταν τα πράγματα δυσκόλεψαν. Αυτή είναι η άλλη όψη του ποδοσφαιρικού κόσμου. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έφευγε σιγά - σιγά, μόνος του, άρρωστος και χωρίς χρήματα."

Οι αποδοχές του από τα ποδοσφαιρικά του χρόνια είχαν στερέψει. "Και σε οικονομικά θέματα είχε γίνει πραγματικός Έλληνας: ξόδευε τα χρήματά του πριν καν τα πάρει. Κυρίως με τις επενδύσεις σε ακίνητα έχασε πολλά χρήματα." Και συνέχεια ερχόταν αυτό το ένα όνομα στα χείλη του: Μαχαμαντού Ντιαρρά. "Ο πατέρας μου τον είχε εκπαιδεύσει στον ΟΦΗ και τον είχε φέρει στην Vitesse. Τότε μπορούσε να πάρει ποσοστό μεταγραφής, αλλά το είχε αρνηθεί. Αυτή του η επιλογή τον στοίχειωσε για το υπόλοιπο της ζωής του. "Αν είχα βάλει μονάχα ένα τοις εκατό, ένα...", έλεγε αργότερα."

Ο Ντιαρρά έκανε μεταγραφές εκατομμυρίων αργότερα στην Olympique Lyon και Real Madrid. "Ο πατέρας μου είχε πάει να τον δει μια φορά στη Μαδρίτη. Καθόταν σε ένα όχημα γεμάτο γυναίκες να ουρλιάζουν. Γυρνώντας πίσω φώναζε "Αυτός ο μαλάκας κάνει βόλτες στο Audi A8 του, κι εγώ πρέπει να τη βγάζω με την παλιά Mercedes".


Αποχαιρετιστήριο Φιλικό

Ο πλέον συνταξιούχος φροντιστής της Roda JC, Νόρμπερτ Κέουλεν, επισκέφτηκε τελευταία φορά τον φίλο του την περασμένη άνοιξη. Παρατήρησε ότι όλες του οι δυνάμεις είχαν αρχίσει να εγκαταλείπουν το κάποτε δυνατό του σώμα. "Αυτοί οι Έλληνες, από τότε που ο Γκένε αρρώστησε, τον μετέφεραν μονάχα από το κρεβάτι του στο αμαξίδιο και πάλι πίσω. Πιστεύω πως με τις σωστές ασκήσεις θα μπορούσε να διατηρήσει την μυϊκή του δύναμη για περισσότερο καιρό. Αλλά εντάξει, έμενε σε ένα σπίτι σε ένα απομακρυσμένο χωριουδάκι. Εκεί δεν γνωρίζουν από φυσιοθεραπεία." Το μόνο με το οποίο ήθελε ακόμα να ασχολείται ήταν να βλέπει ποδόσφαιρο στην τηλεόραση. Μαζί με τον Κέουλεν και τις συζύγους τους είδαν το φετινό τελικό του Champions League από την τηλεόραση μιας τοπικής ταβέρνας. "Ήταν όμορφη εικόνα, όλοι οι Έλληνες ερχόντουσαν να του δώσουν το χέρι τους. Εγώ βούτηξα τα δυο μου δάχτυλα σε ένα ποτήρι κρασί και τα έβαλα στο στόμα του. Φοβόμουν πως θα μου τα κόψει!" Ο Κέουλεν τον αποχαιρέτησε γνωρίζοντας ότι δεν θα τον ξαναδεί ποτέ. Τους τελευταίους μήνες ο πρώην προπονητής έσβηνε σιγά-σιγά. "Το ότι θα διοργανωνόταν το αποχαιρετιστήριο φιλικό, του έδινε, σύμφωνα με τη σύζυγό, του δύναμη."

Στις 20 Νοεμβρίου συγκεντρώθηκαν εννιά χιλιάδες οπαδοί στο στάδιο του ΟΦΗ, της ομάδας πλέον παίζει στην δεύτερη κατηγορία και που μετά τον Γκέραρντς ξαναγύρισε στην αλλαγή τριών προπονητών τη σεζόν. Ο Μαχλάς ήταν εκεί, ο Αναστασίου ήταν εκεί, όπως και δεκάδες ακόμα πρώην επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Για τελευταία φορά παίξανε κάτω από το βλέμμα του Λιμβουργιανού τους δασκάλου. "Είχαν έρθει παίκτες ακόμη κι από τη Γερμανία, τη Σερβία και την Χιλή", λέει ο Αναστασίου, που έκπληκτος άκουσε ότι δεν είχε ειπωθεί τίποτα στα Ολλανδικά ΜΜΕ. "Δεν μπορείτε να κατανοήσετε τι σήμαινε ο Γκένε στην Ελλάδα".

Ο Βερχόσεν, που έμαθε για το ματς από τον Αναστασίου, το είδε τον περασμένο μήνα πάλι με τα ίδια του τα μάτια. Πανό με την εικόνα του φίλου του ανέμιζαν σε ολόκληρη την Κρήτη. Ατελείωτες εκπομπές για τον Μίστερ Γκέραρντς στην Ελληνική τηλεόραση. "Και στα πέντε, έξι κανάλια που έπιανα από το δωμάτιό μου στο ξενοδοχείο τον έβλεπες." Από το τραπέζι της κουζίνας του στο Άαλμπέικ δείχνει τις δύο εφημερίδες που κρατάει στα χέρια του: και στις δύο ο Γκέραρντς στο πρωτοσέλιδο, και στις πίσω σελίδες δύο μεγάλα φωτορεπορτάζ του φιλικού."Το επόμενο βράδυ ξαναέπαιξε ολόκληρο το φιλικό στην τηλεόραση", λέει ο Βερχόσεν, κουνώντας το κεφάλι του μην μπορώντας να το πιστέψει. "Ο Γκένε είναι στην Ελλάδα μεγαλύτερος και από οποιονδήποτε Έλληνα προπονητή."

Αφηγείται πως η βραδιά κύλισε αρκετά χαοτικά: "Όπως συνηθίζουν οι Έλληνες, ο αγώνας ξεκίνησε με μία ώρα καθυστέρηση. Το σύστημα ήχου σε κάποια στιγμή έσβησε, και τα ηχεία ήταν ακόμα αφημένα στο γήπεδο την ώρα που ξεκινούσε ο αγώνας. Ήταν ένα μπάχαλο, αλλά ήταν όμορφο. Πολύ εντυπωσιακό. Πυροτεχνήματα, παιδιά με μπαλόνια, βουρκωμένα πρόσωπα. Ο Γκένε άντεξε μέχρι ένα δεκάλεπτο περίπου μετά το ημίχρονο. Εγώ πήγα μια μέρα μετά να τον αποχαιρετήσω. Με το ζόρι κατάφερε να μου μιλήσει, αλλά έδειχνε ότι η βραδιά του είχε κάνει εντύπωση. Η γυναίκα του είπε κι αυτή ότι ήταν ένα επίλογος..."

Ο Φρανκ Γκέραρντς δεν παρευρέθηκε εκείνο το βράδυ στον αποχαιρετισμό του Γκέραρντς. "Ήμουν καλεσμένος, αλλά τους είπα ειλικρινέστατα ότι είχα βαρεθεί λιγάκι την Ελληνική κατάσταση. Είχαν στο παρελθόν διοργανωθεί αρκετές φορές παρόμοια πράγματα για τον πατέρα μου. Και ερχόμουν στην Κρήτη, και πάλι ακυρωνόταν. Δεν μετανιώνω που δεν πήγα αυτή τη φορά. Το περασμένο καλοκαίρι αποχαιρέτησα τον πατέρα μου. Κατάφερα τότε να του γνωρίσω και το εγγόνι του. Για εμένα φτάνει. Αλλά χαίρομαι που κατάφεραν να τον αποχαιρετίσουν πάνω στην ώρα."

Ο Πιτ ντε Βίσσερ ελπίζει να μπορέσει να συναντήσει τον πρώην βοηθό του για μία ακόμα φορά. "Είναι δύσκολο, γιατί και η δική μου υγεία δεν το επιτρέπει. Αλλά ο Γκένε είναι ένας από τους καλύτερούς μου φίλους. Ένας πραγματικός άνθρωπος του ποδοσφαίρου, πολύ κοινωνικός και μεγάλη φυσιογνωμία. Στην Ολλανδία δυστυχώς τον έχουμε ξεχάσει, αλλά για εμένα ανήκει στους μεγαλύτερους προπονητές που έχει γνωρίσει η χώρα μας."

Πρωτότυπο κείμενο (στα Ολλανδικά): www.vi.nl

Μετάφραση: Γιάννης Ανδρουλάκης